Cập nhật quy định đến ngày 09/11/2026.
Cần dùng mức lương cơ sở của thời điểm nào?
Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng một tháng theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Khi tính tiền BHYT hộ gia đình cho kỳ đóng mới theo mức này, người thứ nhất đóng 4,5% lương cơ sở. Số tiền dưới đây là khoản đóng BHYT theo quy định, không phải phí dịch vụ đăng ký.
Đừng dùng lại bảng tính dựa trên mức 2.340.000 đồng của Nghị định 73/2024/NĐ-CP cho mọi hồ sơ nộp sau ngày thay đổi. Ngược lại, cũng không tự kết luận người đã nộp trước phải bù chênh lệch. Ngày nộp, kỳ đã thanh toán và quy định chuyển tiếp cần được đối chiếu theo Điều 8 Nghị định 188/2025/NĐ-CP.
Công thức tính cho từng thành viên
Khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định người thứ nhất đóng 4,5% mức lương cơ sở. Theo căn cứ mới, phép tính một tháng là 2.530.000 × 4,5% = 113.850 đồng. Nếu toàn bộ kỳ 12 tháng áp dụng cùng mức này, số tiền là 1.366.200 đồng. Đây là ví dụ tính toán, chưa trừ hỗ trợ riêng của địa phương hoặc chính sách áp dụng cho từng người.
Người thứ hai bằng 70% người thứ nhất, tương ứng 956.340 đồng cho 12 tháng. Người thứ ba bằng 60%, tương ứng 819.720 đồng; người thứ tư bằng 50%, tương ứng 683.100 đồng. Từ người thứ năm, mỗi người bằng 40%, tương ứng 546.480 đồng. Tất cả các số trên cùng giả định đủ 12 tháng, cùng căn cứ mới và đáp ứng điều kiện giảm trừ.
Gia đình bốn người có phải đóng 3.825.360 đồng?
Tổng của bốn mức lần lượt là 1.366.200 + 956.340 + 819.720 + 683.100 = 3.825.360 đồng. Chỉ áp dụng phép cộng này khi cả bốn người đều được xác định tham gia theo hộ gia đình và đúng thứ tự giảm trừ trong năm tài chính. Con đang học, người đang có thẻ công ty hoặc người được ngân sách đóng phải xác định nhóm trước, không tự đưa cả nhà vào bảng bốn người.
Ví dụ một hộ có bốn thành viên nhưng hai người đóng qua công ty, một trẻ thuộc nhóm học sinh, chỉ còn một người tham gia hộ gia đình. Không thể mặc định người còn lại được tính là người thứ tư để đóng 50%. Cần xuất trình thông tin hộ và các nhóm đang tham gia, đề nghị nơi thu tính đúng số người của nhóm hộ gia đình.
Tạm trú có được giảm trừ không?
Khái niệm hộ gia đình tham gia BHYT đã được sửa theo Luật Cư trú 68/2020/QH14, áp dụng từ 01/7/2021. Người cùng đăng ký tạm trú có thể được xét theo dữ liệu hộ phù hợp; không thể từ chối chỉ vì không cùng thường trú. Tuy nhiên, cùng thuê một địa chỉ không đương nhiên chứng minh tất cả thuộc cùng hộ để giảm mức đóng.
Nên kiểm tra thông tin cư trú đã cập nhật, mã số của từng thành viên, nhóm tham gia và kỳ đóng trong năm tài chính. Khi dữ liệu lệch tên hoặc thiếu thành viên, đề nghị hướng dẫn điều chỉnh trước khi nộp. Không nên chia hoặc ghép người vào một hộ chỉ nhằm chọn mức giảm mong muốn; cơ quan BHXH xác định trên dữ liệu và hồ sơ hợp lệ.
Có thể đóng theo kỳ ngắn hơn một năm?
Khoản 8 Điều 7 Nghị định 188/2025/NĐ-CP cho phép phương thức đóng định kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng đối với nhóm liên quan. Chọn kỳ phù hợp với kế hoạch tham gia, đồng thời ghi nhớ ngày hết giá trị để nối tiếp. Đóng ngắn không thay đổi điều kiện phải tham gia đúng nhóm và không bảo đảm rằng mọi đợt gia hạn đều giữ nguyên căn cứ tiền đóng.
Trước khi thanh toán, yêu cầu xác nhận số tháng, thứ tự giảm trừ, căn cứ tính và ngày thẻ có giá trị. Giữ chứng từ để đối chiếu nếu ứng dụng chưa cập nhật. Trường hợp có hỗ trợ địa phương, cần phân biệt mức hỗ trợ thực tế với mức giảm theo hộ; không tự cộng hai tỷ lệ nếu chưa có căn cứ áp dụng cho cùng người.
Đã đóng trước tháng 7 hoặc có thẻ nhóm khác thì xử lý ra sao?
Khoản 3 Điều 8 Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định việc đóng trước khi thay đổi mức lương cơ sở hoặc mức đóng và xử lý phần chênh lệch của thời gian đã đóng. Vì vậy, cần giữ thông tin ngày thanh toán và kỳ đã được ghi nhận. Không lấy chênh lệch giữa hai bảng giá để tự nộp bổ sung hoặc tự yêu cầu hoàn lại khi chưa đối chiếu hồ sơ.
Nếu trong kỳ đã nộp hộ gia đình mà chuyển sang nhóm công ty, được ngân sách đóng hoặc nhóm khác, đề nghị BHXH kiểm tra thời gian trùng và điều kiện hoàn. Số tiền hoàn không thể tính chỉ bằng số tháng còn in trên thẻ giấy; còn phụ thuộc thời điểm nhóm mới có hiệu lực, dữ liệu đã xử lý và quy trình đang áp dụng.
Kiểm tra kết quả sau khi đăng ký
Sau khi nộp, kiểm tra lại họ tên, mã số, nơi khám ban đầu, ngày bắt đầu và ngày kết thúc sử dụng. Lần tham gia đầu hoặc gián đoạn từ 90 ngày trở lên đối với nhóm quy định tại điểm c khoản 3 Điều 16 Luật BHYT có thời gian chờ 30 ngày sau khi đóng đủ. Vì vậy, nộp tiền hôm nay không phải lúc nào cũng có quyền lợi ngay hôm nay.
Nếu số tiền được thông báo khác ví dụ trong bài, đề nghị giải thích bằng số tháng, căn cứ tiền đóng, thứ tự giảm và khoản hỗ trợ cụ thể. Đây là cách kiểm tra rõ ràng hơn việc chỉ so một tổng tiền với bảng tính trên mạng. Trường hợp chưa xác định được nhóm hoặc dữ liệu hộ, cần hoàn tất đối chiếu trước khi kết luận thu sai.
Câu hỏi thường gặp
Người thứ nhất đóng bao nhiêu cho 12 tháng theo mức mới?
Nếu cả kỳ áp dụng lương cơ sở 2.530.000 đồng và không có hỗ trợ khác, số tiền là 2.530.000 × 4,5% × 12 = 1.366.200 đồng.
Người thứ hai đóng bằng bao nhiêu phần trăm?
Bằng 70% mức của người thứ nhất khi đáp ứng điều kiện cùng hộ tham gia theo hộ gia đình trong năm tài chính. Không tính người đã thuộc nhóm công ty như một suất hộ gia đình.
Đã đóng đủ trước khi tăng lương cơ sở có phải tự nộp bù?
Không tự tính và nộp bù. Đối chiếu khoản 3 Điều 8 Nghị định 188/2025/NĐ-CP và kỳ đã được ghi nhận; quy định xử lý thời gian đã đóng khác với kỳ đóng mới.
Căn cứ áp dụng
Nghị định 161/2026/NĐ-CP, khoản 2 Điều 3, hiệu lực 01/7/2026, thay Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Nghị định 188/2025/NĐ-CP, khoản 5 Điều 6, khoản 8 Điều 7, khoản 3 Điều 8, áp dụng từ 01/7/2025 theo Điều 70, thay hướng dẫn tương ứng của Nghị định 146/2018, 75/2023, 02/2025. Luật BHYT, điểm c khoản 3 Điều 16; khoản 7 Điều 2 Luật BHYT, sửa bởi khoản 2 Điều 37 Luật Cư trú 68/2020/QH14 có hiệu lực 01/7/2021.
Bạn có thể xem các chủ đề khác tại trang thông tin bảo hiểm y tế.